Driss (37), Individueel Trajectbegeleider

Collega aan het woord
Jongeren motiveren. Dát is zijn dagelijkse werk, zijn missie. Jongeren die ergens op de weg van gezond en veilig opgroeien het spoor bijster zijn geraakt. Die om wat voor reden dan ook een tijdje in Jongerenhuis Harreveld, een behandelinstelling voor jongeren, verblijven.

Driss Abbassi (37 jaar) kijkt niet naar het verleden, maar werkt met hen aan de toekomst. Doelgericht en overtuigd van hun capaciteiten.

Geen lieverdjes
Harreveld is een rustiek, boomrijk kerkdorpje ergens in de Achterhoek. ’t Anker is het gesloten gedeelte van Jongerenhuis Harreveld, voor jongens van twaalf tot achttien jaar. Het imposante, half ronde gebouw schuilt achter een groot hek met prikkeldraad, een leeg plein en een indrukwekkend aantal gesloten poorten.

Het is duidelijk: hier wonen geen lieverdjes. Zij zitten hier vaak voor matige tot zware delicten en kampen niet zelden met een psychische stoornis. Binnen echter, is het licht en ruim. De jongeren gaan naar school en volgen praktijklessen. Driss Abbassi: "Hier kijken we vooruit."

Resocialisatie
Je bent Individueel Trajectbegeleider (ITB). Wat houdt dat precies in?

Driss: "Ik werk voor Work-Wise. Dat is een traject dat alle justitiële jeugdinrichtingen in Nederland volgen. Een traject, gericht op de resocialisatie van jongens en meiden in een jeugdinstelling.

Dat omvat alles wat daarbij komt kijken: van het bepalen en vinden van passende woonruimte tot school- en beroepkeuze en het sociale netwerk. Ik begeleid ze in psychosociaal opzicht, maar help ook bij heel praktische zaken, zoals het invullen van een formulier."

Trajectplan
Hoe ga je te werk?
Driss: "Wij werken in vier fasen. Als iemand hier wordt opgenomen (fase 0), hou ik vanaf dag één vinger aan de pols. Ik leer iemand kennen, volg het ontwikkelingsproces en stel binnen zes weken een trajectplan op. Dat houdt in dat ik voor elk onderdeel van het resocialisatieproces een gefaseerd stappenplan omschrijf.

Een voorbeeld: in samenwerking met de interne school bepaal ik waar iemand staat in zijn ontwikkeling. Wat heeft diegene tot nu toe gedaan? Waar liggen zijn talenten, zijn potenties? Natuurlijk doe ik dit in nauw overleg met de jonge cliënt in kwestie. "

Volgende stap bepalen
"Samen bepalen we wat de volgende stap wordt: een vervolgopleiding? Stageplaats? En zo ga ik ook te werk op de onderdelen huisvesting en sociale omgeving. Aan de gestelde doelen voor ‘binnen’ gaan we tijdens de eerste fase werken."

Formeel en informeel contact
De contacten met de jongeren, hoe verlopen die?
Driss: "Ik hou zowel formeel als informeel contact. We hebben heel regelmatig officiële gesprekken, maar ik probeer ook in de wandelgangen even te kletsen. Dan loop ik even langs de groepen en maak hier en daar een praatje.

Het scheelt wel dat ik met een andere invalshoek werk. Ik hoef ze niet te corrigeren als ze ruzie maken, dat doen de groepsleiders.

Zelf ben ik hiervoor ook groepsleider geweest en dat vraagt een heel andere benadering. Het mooie van mijn huidige werk is dat ik met een jongere gericht naar de toekomst kijk."

Terugkeer in maatschappij
Fase 1 is afgerond, de doelen voor ‘binnen’ zijn bereikt. Wat dan?
Driss: "Na fase 1 start, als dit ook overeenkomt met de gerechtelijke uitspraak, de tweede fase: de overgang van ‘binnen’ naar ‘buiten’. Dit is de voorbereiding op de terugkeer in de maatschappij.

Waar heeft de jongere een positief, sociaal netwerk? Waar bestaat de minste kans dat hij met oude, vaak verkeerde, vrienden in aanraking komt? Dáár gaan we een kamer zoeken of, als dat nodig is, een vorm van begeleid wonen.

Ook gaan we op zoek naar een vervolgopleiding of stageplek. En, ook niet onbelangrijk, we gaan kijken hoe iemand het beste zijn vrije tijd kan doorbrengen. Wordt het een sport? Een vereniging? Ik ben dan ook veel op pad in het land voor dit soort zaken. Dat maakt mijn werk erg afwisselend."

Positieve kanten benadrukken
Hoe motiveer je je cliënten?
Driss: "Ik motiveer mijn cliënten door me vooral op de positieve kanten te richten. Ik benoem wat iemand tot nu toe goed heeft gedaan, zijn kracht. Bijvoorbeeld een bepaald diploma die hij heeft behaald of een capaciteit waar hij in uitblinkt. Zo probeer ik ze zelfvertrouwen te geven.

Maar ze kijken het ook bij elkaar af, hoor. Ik heb weleens meegemaakt dat een jongen niet wilde meewerken. Hij dacht: ‘wat moet ik toch, buiten?’ Totdat hij zag dat anderen op proefverlof gingen, een leven opbouwden en opleefden.

Dat stimuleerde hem ook om verder te denken. Dan zie ik de opwinding bij zo iemand groeien. Hij begint zich betrokken te tonen en neemt zelf initiatieven. Dat vind ik mooi om te zien."

In beeld blijven
En dan ‘vliegt’ de jongere uit en is jouw werk gedaan?
Driss: "Daarna blijf ik nog geruime tijd als ITB’er in beeld. Zo blijf ik besprekingen met en tussen verschillende betrokken partijen coördineren en ik blijf vraagbaak.

Wel verschilt het in hoeverre en hoelang de jongeren daar gebruik van maken. De één belt alleen met ingewikkelde kwesties, zoals bijvoorbeeld uitkeringszaken, terwijl de ander nog heel lang regelmatig belt voor een praatje."

Ze moeten het zelf doen
Moeilijk loslaten? Je bent toch een beetje een vertrouweling geworden in al die maanden...
Driss: "Ik ben coach náást de jeugd. Uitdrukkelijk sta ik niet boven en ook niet onder hen. Samen met de betrokken jongeren neem ik beslissingen. Maar uiteindelijk moeten zij het zelf doen.

Daarom is mijn belangrijkste doel: hen in te laten zien dat ze het meest bereiken als ze met me meewerken. En dat ik, als ze echt opnieuw willen beginnen, ze daarbij kan helpen."

Terugval
Loopt het altijd goed af?
Driss: "Het loopt niet altijd goed af, natuurlijk. Soms wil iemand maar niet meewerken. Of iemand valt eenmaal buiten terug in oude, slechte gewoontes. Ja, dat roept teleurstelling op.

Waarom heb ik dat niet zien aankomen? Vraag ik me dan weleens af. Maar dat moet je wel los kunnen laten, accepteren. Dat lukt door toch die professionele afstand te bewaren."

Daar doe ik het echt voor
"Of iemand uiteindelijk goed in de maatschappij kan reïntegreren, hangt van vele factoren af. Er zijn veel puzzelstukjes die op hun plek moeten vallen. Maar als het dan lukt, en dat gebeurt gelukkig regelmatig, dan is dat een enorme opluchting. Ja, daar doe ik het echt voor."

Samenwerking en inlevingsvermogen
Welke bagage heb je absoluut nodig voor deze baan?
Driss: "Ik heb een opleiding HBO Maatschappelijk Werk gevolgd. Maar er zijn ook collega’s die de AMA hebben gedaan, of een SPH opleiding.

Je moet goed met allerlei partijen kunnen samenwerken. Maar bovenal moet je veel inlevingsvermogen hebben, je moet mee kunnen denken en tegelijkertijd afstand kunnen houden."

Vertrouwen, flexibiliteit en geduld
"Je moet een rustige uitstraling hebben en vertrouwen kunnen winnen. Dat houdt in: afspraken kom je na. Altijd. Ook flexibiliteit en geduld komen ook goed van pas."

Jongerenhuis Harreveld is een behandelinstelling voor ongeveer 250 jongens en meisjes met verschillende zorgvragen. De behandeling bestaat uit het bieden van zorg, opvoeding, scholing, therapie en training. Bij het jongerenhuis werkt men samen met de jongeren, én met hun ouders, aan een nieuwe toekomst: een plaats in de samenleving. Een plek om te wonen, werk of school en een verantwoorde vrijetijdsbesteding. Opvoeding, behandeling en zeker ook een opleiding dragen bij aan die toekomst.

>>meer verhalen van collega's