Simon (26), Crisisteam Bureau Jeugdzorg

Een collega aan het woord
De telefoon gaat. Een school. Een vijftienjarige meisje wil niet meer naar huis. Zij verdraagt het niet meer, de gespannen sfeer, de klappen. Nu zit ze bij haar mentor en die belt. Simon*, 26 jaar, neemt op, grijpt zijn jas en sleutels en gaat er met een collega op af.

Veilig thuis?
Hij praat met het meisje. Hoe ziet ze de situatie? Wat zijn de mogelijkheden? Ook praat hij met haar ouders: Wat vinden zij ervan? Wat willen ze? Hij moet de knoop doorhakken: kan dit meisje vannacht weer veilig thuis slapen? Of kan hij beter andere opvang regelen?

Zomaar een werkdag van Simon, medewerker van het crisisteam van Bureau Jeugdzorg Amsterdam: "Hoe erg een situatie ook is, ik bekijk het altijd positief. Als wij worden ingeschakeld, kunnen we daadwerkelijk iets gaan doen, de neerwaartse spiraal doorbreken."

"Je weet nooit wat zo'n dag gaat brengen"
Op maandag heeft hij dagdienst. Alle spoedeisende zaken pakt Simon dan op. Bijvoorbeeld het geval van het meisje op school, dat niet meer naar huis wil. Of, zoals ook is gebeurd, de opvang en terugkeer van vier minderjarige, buitenlandse jongeren die zonder geld of familie in de hoofdstad zwerven. "Je weet nooit wat zo’n dag gaat brengen."

De rest van de week werkt Simon aan zijn lopende zaken, dan neemt één van zijn collega’s de spoedeisende zaken waar. Elke dag beginnen ze met een ochtendberaad: waar is iedereen mee bezig? "Het is erg belangrijk om op de hoogte te blijven van elkaar."

Simon en zijn acht directe collega’s worden globaal gezien in twee situaties ingezet: als er sprake is van vrijwillige jeugdhulpverlening of wanneer de rechter de uitspraak heeft gedaan dat er jeugdhulpverlening moet komen.

Acuut ingrijpen
Bijvoorbeeld: een moeder heeft geen gezag meer over haar zoon en hij weigert vrijwillig mee te werken met de jeugdhulpverlening. De situatie loopt uit de hand en acuut ingrijpen is noodzakelijk. Bureau Jeugdzorg vraagt de Raad voor Kinderbescherming om de situatie te onderzoeken. Er volgt er een uithuisplaatsing.

Drie maanden gezinsvoogd
Dan komt Simon in beeld. "Vanaf dat moment ben ik drie maanden gezinsvoogd. Samen met de Raad voor Kinderbescherming breng ik de jongen naar een veilige plek. Soms open, maar soms ook gesloten. We stellen samen met alle betrokkenen, dus ook de ouders, een plan op. Dat plan heeft een gedwongen karakter, al staat een goede samenwerking met iedereen voorop.

Kijk, in drie maanden los je zo’n situatie niet op. Ik zoek dus ook uit welke hulpverlening op lange termijn noodzakelijk is. Daarbij richt ik me op school of dagbesteding, de leefomgeving en de sociale omgeving. Soms blijkt een andere school wenselijk. Soms moeten ouders bepaalde vaardigheden aanleren."

Grote steden problematiek
"Werken in Amsterdam is heftig", geeft Simon - die in 2003 afstudeerde aan de HBO Pedagogiek - aan. Hiervoor werkte hij als jeugdhulpverlener in Utrecht, waar de nadruk vooral lag op opvoedingsvraagstukken.

"In de hoofdstad vind je echter een typische grote steden problematiek: veel meer alleenstaande ouders, escalerende situaties die acuut actie vereisen en bende-achtige, bijna Amerikaanse, perikelen."

Pittige situaties
Gevaarlijk wil Simon zijn werk niet noemen. Als het moet, vragen ze van tevoren assistentie van de politie. Pittig en intensief is het soms wél. Maar daar leert hij ontzettend veel van: de afwisseling en de uitdaging zijn enorm.

"Doordringen tot onze cliënten. Hen laten inzien dat er een probleem is en motiveren om het op te lossen. Daar doen we het voor. Vaak lukt dat ook wel, mensen zien zelf ook wel dat het zo niet langer gaat. Maar dan nog, het blijft moeilijk te beseffen dat ze het echt zelf moeten doen."

"Als er iets gebeurt, zijn wij er meteen bij"
Nog iets wat Simon enorm aanspreekt in zijn functie is de samenwerking: "Ik kom in het crisisteam in aanraking met allerlei ketenpartners, zoals bijvoorbeeld de politie en scholen.

Als er ergens iets gebeurt, dan zijn wij er meteen bij. Ja, over veel van die gevallen lees je dan later in de krant. Je zit waar de actie is en dat maakt het voor mij erg boeiend."

Inschatten
Werken in het crisisteam vraagt ontzettend veel van zijn eigen inschattingsvermogen. "Veiligheid gaat boven alles. Ik ben wel degene die ‘s avonds bepaalt of een kind veilig thuis de nacht kan doorbrengen."

Een week tot drie maanden, duurt de interventieperiode. Dat is kort, maar Simon vindt het een voordeel. "Het is tijdens zo’n periode een stuk makkelijker om professionele afstand te bewaren." En ja, dat afstand bewaren lukt hem altijd, hij moet wel.

Professioneel blijven
Maar soms is het niet makkelijk. "Als ik in een uitgewoond drugspand verwaarloosde kinderen aantref, die uit zichzelf voor hun jongere broertjes of zusjes zijn gaan zorgen, want dat doen kinderen, dan moet ik wel slikken. Maar juist dan is het zo belangrijk dat je professioneel blijft en zorgt dat er een oplossing komt."

Stressbestendigheid, relativeringsvermogen en humor
Wil je werken in een dergelijk crisisteam? Dan is stressbestendigheid een must, benadrukt Simon. Ook moet je overtuigend beslissingen kunnen nemen en goed kunnen samenwerken met een veelvoud aan partijen. Van de cliënt zelf en zijn of haar ouders tot de school, de Raad voor Kinderbescherming en de politie; er zijn vele partijen betrokken bij de jeugdhulpverlening.

En verder? "Een flinke dosis relativeringsvermogen en humor! Ja, humor heb je absoluut nodig. Met de collega’s onderling is het soms na een zware dag flink stoom afblazen en dat is ontzettend belangrijk."

Allerlei richtingen op ontwikkelen
Hoe hij zijn toekomst ziet? "Allereerst ben ik nog best jong en kan ik hier nog ontzettend veel leren. Het is echt intensief: iedere situatie is weer anders en de werkzaamheden volgen elkaar heel snel op. Maar ik kan me nog allerlei richtingen op ontwikkelen. Ik kan de diepte in, door bijvoorbeeld een studie Orthopedagogiek te gaan volgen. Maar ik kan me ook breed ontwikkelen en praktijkbegeleider worden of teamleider."

Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam is in en rond Amsterdam dé organisatie waar iedereen terecht kan met vragen en problemen die samenhangen met opgroeien en opvoeden. De ruim 700 medewerkers van Bureau Jeugdzorg bieden informatie, advies en hulp aan kinderen, jongeren, ouders/verzorgers, professionals en betrokkenen.

* ‘Simon’ is een gefingeerde naam, de geïnterviewde medewerker wenst om redenen van privacy anoniem te blijven.

>> meer verhalen van collega's